رفلاکس نوزادان یک پدیده طبیعی است که در 40 تا 50 درصد از نوزادان زیر 3 ماه حداقل روزی یکبار دیده میشود. اوج رفلاکس نوزاد در چهارماهگی اتفاق میافتد. در برخی از نوزادان، ممکن است رفلاکس بیش از حد تکرار شود تا جایی که باعث اختلال در رشد، مشکلات خواب و گریههای شدید شود. در این شرایط والدین باید به دنبال درمان و راهکاری برای حل این مشکل باشند.
والدین باید با مشاهده علائمی چون گریههای شدید، سکسکههای مکرر، بیداریهای شبانه و سرفههای زیاد در نوزاد، درمان رفلاکس غذا از معده به مری او را پیگیری کنند. معمولا تغییر در رژیم غذایی مادر، تغییر نوع شیرخشک و استفاده از داروهای تجویز شده توسط متخصص باعث بهبود و رفع این مشکل میشوند.
در این مقاله از یومامی قصد داریم شما را با نکات مهمی در مورد رفلاکس نوزاد، نحوه بهبود و درمان آشنا کنیم. در ادامه همراه ما باشید.
رفلاکس نوزاد چیست و چه زمانی نیاز به درمان دارد؟
رفلاکس زمانی اتفاق میافتد که غذای داخل معده به مری باز میگردد و وارد دهان میشود. همانطور که گفتیم رفلاکس یک پدیده طبیعی در بین نوزادان است. نوزاد ممکن است غذای داخل دهانش را تف کند یا چند بار در روز آروغ یا باد گلو بزند.
این موضوع تا زمانی که کودک آرام است و رشد طبیعی دارد، نگرانکننده است؛ اما در صورت مشاهده علائم زیر، مشکل نوزاد باید توسط یک متخصص بررسی شود:
- دلدردهای شدید
- اختلال در رشد طبیعی
- شیر نخوردن
- ریزش آب از دهان نوزاد
- تنفس سخت و سرفههای شدید
- گریه شدید بعد از غذا خوردن
- تحریکپذیری و حساس شدن نوزاد
- اختلال در خواب شبانه
- کمردرد در نوزاد (بهطوریکه مداوم کمر خود را بهصورت قوسدار نگه دارد)
- تف کردن مایع زرد یا سبزرنگ توسط نوزاد
- یرون دادن مایع خونی یا قهوه مانند توسط نوزاد
- مدفوع خونی
مشاهده هر یک از این علائم میتوانند زنگ هشداری برای خطرناک بودن رفلاکس نوزاد بهخصوص رفلاکس خاموش باشند. در این شرایط متخصص ممکن است ضد نفخ، ضد اسید و دیگر داروها را برای حل مشکل تجویز کند.
دلایل اصلی رفلاکس نوزاد
دلایلی مختلفی ممکن است باعث ایجاد رفلاکس در نوزادان شود که از جمله آنها باید به موارد زیر اشاره کرد:
- ضعف دریچه پیلور: بین مری و معده انسان دریچهای ماهیچهای وجود دارد که از برگشت غذا به مری جلوگیری میکند. ضعیف بودن این دریچه یکی از دلایل رفلاکس است. این مشکل بهمرورزمان و تقویت این برطرف میشود.
- آلرژی به پروتئین شیر: برخی از نوزادان به پروتئین شیرخشک یا مواد غذایی موجود در شیر مادر حساسیت دارند. تغییر نوع شیرخشک و رژیم غذایی مادر به حل این مشکل کمک میکند.
- بیماریهای خودایمنی: در این نوع رفلاکس معده، گلبولهای سفید خود به پوشش مری حمله میکنند و باعث درد در این ناحیه میشوند. در این شرایط باید با تشخیص پزشک از داروهای خاصی استفاده شود.
- مشکلات مادرزادی در سروگردن: در موارد نادر مشکلات مادرزادی هم ممکن است باعث رفلاکس در نوزادان شود.
روشهای بهبود رفلاکس در نوزادان
برخی از راهکارهای ساده وجود دارند که شما میتوانید با انجام آنها تا حد زیادی مشکل بیقراری نوزاد که ناشی از رفلاکس هستند را کاهش دهید. از جمله این راهکارها باید به موارد زیر اشاره کرد:
- سعی کنید تعداد دفعات شیردهی را بیشتر و زمان آن را کاهش دهید: با مشاهده اولین نشانههای گرسنگی در نوزاد به او شیر بدهید. گرسنه ماندن نوزاد باعث میشود که در شیر خوردن عجله کند. این عجله باعث ورود هوای بیشتری به معده میشود و احتمال رفلاکس را بالا میبرد.
- بعد از شیردهی نوزاد را عمودی نگهدارید: سعی کنید بعد از شیردادن به نوزاد او را به مدت حداقل 30 دقیقه در آغوش خود بهصورت عمودی نگهدارید. اگر این کار برای شما سخت است میتوانید از آغوش بند استفاده کنید.
- کودک خوابآلود را روی صندلی ماشین قرار ندهید: در زمانهایی که کودک خوابآلود است او را روی صندلی ماشین قرار ندهید. برای نوزاد رفلاکسی بهترین حالت، افقی خوابیدن است.
- آروغ نوزاد را بگیرید: برای جلوگیری از رفلاکس و دلدرد نوزاد، بعد از شیردادن برای گرفتن آروغ نوزاد زمان بگذارید. کودک را عمودی نگهدارید، او را تکان ندهید تا باد گلوی او خارج شود.
- بهاندازه به نوزاد شیر دهید: شیردادن بیش از حد و سیر نشدن نوزاد هر دو از عوامل تشدیدکننده رفلاکس نوزادان هستند.
- کودک را درست بخوابانید: خوابیدن نوزاد هم در رفلاکسی شدن او تاثیر دارد. نوزاد را صاف و به پشت بخوابانید.
- طرز درست شیشه دادن به نوزاد را یاد بگیرید: اگر نوزاد شما از شیرخشک تغذیه میکند، نحوه شیر دادن با شیشه شیر به نوزاد رفلاکسی را از متخصص بپرسید.
رژیم غذایی مادر برای رفلاکس نوزاد چیست؟
برای درمان نوزاد رفلاکسی که از شیر مادر تغذیه میکنند باید رژیم غذایی مادر تغییر کند. باید توجه کنید که در هر شرایطی شیر مادر بهترین غذا برای نوزادان است و نباید به فکر استفاده از شیرخشک باشید. بعد از اصلاح نحوه شیردادن به نوزاد و اطمینان از بهحداقلرساندن میزان هوای وارد شده به معده باید تغذیه مادران شیرده اصلاح شود.
برای اصلاح تغذیه خود به مدت پنج روز رژیم غذایی عادی را ادامه دهید و همه علائم و نشانههای نوزاد را یادداشت کنید. بعدازاین کار تمام غذاهای آلرژیزا مانند لبنیات، گوشت گاو، ژلاتین، سویا، تخممرغ و آجیلها را حذف کنید. در مرحله باید همه مواد نفاخ مثل حبوبات را هم حذف کنید.
سه تا چهار روز این محدودیتهای غذایی را ادامه دهید. اگر علائم کودک بهبود پیدا کرد به رژیم غذایی محدود خود ادامه دهید. شما میتوانید باتوجهبه میزان سهولت هضم بعد از یک ماه به مقدار کم، مواد غذایی حذف شده را وارد رژیم خود کنید. اگر این کار باعث برگشت علائم شد، از خوردن آن ماده غذایی خودداری کنید. اگر مشکلی پیش نیامد، بهمرورزمان مواد غذایی را اضافه کنید تا رژیم غذایی شما به حالت عادی باز گردد.
چه زمان رفلاکس نوزاد به طور طبیعی برطرف میشود؟
تحقیقات علمی نشان دادهاند که رفلاکس نوزادان بهمرورزمان و با واردشدن به سن 6 ماهگی کاهش پیدا میکند. نوزادانی که مشکل رفلاکس معده دارند بعد از 12 ماهگی بهبود زیادی پیدا میکنند. این بهبود تقریبا با زمان نشستن و ایستادن نوزاد تطابق دارد.
سخن آخر
باید بدانید که استفاده خودسرانه از داروهای ضد نفخ یا ضد اسید در نوزادان باعث کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن آنها میشود. این موضوع، خطر ایجاد عفونت را بالا میبرد؛ پس بههیچوجه بدون تجویز پزشک از این داروها استفاده نکنید و برای درمان، به یک متخصص مراجعه کنید
منابع: